Transkompas — een kompas door het veld van genderzorg
Voor je verder reist, je kompas ijken.
Een kompas door het veld van genderzorg — voor wie informed consent wil. Routes, risico's, beslissingsondersteuning. Geen affirmatie zonder onderzoek, geen veroordeling zonder feiten.
Doe de check
Twijfel je of je trans bent?
50 ja/nee-vragen, direct uitkomst op het scherm. Geen naam of e-mail nodig.
Waarom een kompas?
Wie zoekt naar informatie over genderzorg in Nederland, komt vaak bij eenzijdige bronnen terecht: óf strikt affirmatief (alles wat de patiënt zegt is leidend), óf strikt afwijzend. Daartussen zit een groot grijs gebied waar zorgvuldigheid, differentiaaldiagnostiek en informed consent thuishoren. Een vraag is geen ja. Een gevoel van onbehagen is geen diagnose. Een protocol is geen recht.
Sinds de Cass Review (april 2024) is internationaal erkend dat de evidence base voor pediatrische gendergeneeskunde "remarkably weak" is. Landen als het VK, Zweden, Finland en Noorwegen schroeven puberteitsremmers en hormonen bij minderjarigen terug naar uitsluitend onderzoekssetting. Het SBU-rapport (Zweden, 2022), COHERE (Finland, 2020), het UKOM-rapport (Noorwegen, 2023) en de NICE-reviews (2020) wijzen alle op zwakke bewijskracht. Nederland loopt achter in deze heroriëntatie.
Transkompas geeft je de kaarten, kompaslijnen en signalen om jouw eigen route te bepalen — met volledige informatie over wat we wel en niet weten. Informed consent betekent: kennen wat de behandeling doet, wat onomkeerbaar is, welke alternatieven er bestaan en wat de wetenschappelijke onzekerheid is. Dat geldt voor jongere, volwassene, ouder en hulpverlener.
Bronnen: Cass Review (NHS England, 2024), SBU (Zweden 2022), COHERE (Finland 2020), UKOM (Noorwegen 2023), NICE (2020), Endocrine Society, SEGM, BMJ, NEJM.
Vier kompasrichtingen
N
Wegwijzer
Begrippen, definities, het verschil tussen genderdysforie, gender-incongruentie en theoretisch construct "genderidentiteit".
Naar de wegwijzer →O
Routes
Welke behandelroutes bestaan? Watchful waiting, exploratieve therapie, sociale transitie, hormonen, chirurgie. Met wat we wel en niet weten.
Naar routes →Z
Risico's
Onomkeerbaarheid, fertiliteit, botdichtheid, cardiovasculaire risico's, mentale gezondheid, detransitie en spijt.
Naar risico's →W
Bronnen & decision aid
Cass Review, SBU, NICE, COHERE, UKOM samengevat en beslissingshulpen om jouw vragen te ordenen voorafgaand aan een intake.
Cass Review →Drie clusters voor je oriëntatie
De inhoud is geordend langs drie clusters die elkaar aanvullen. Routes beschrijft de paden: eerste stappen, jongere met dysforie, volwassene met twijfel, ouder van een jongere, F-to-M-specifiek, M-to-F-specifiek, non-binair, na trauma, bij autisme, voor detrans, voor wie hormonen heroverweegt of stopt. Risico's beschrijft per ingreep en per orgaansysteem wat we weten: puberteitsblokkers, oestrogeen, testosteron, mastectomie, vaginoplastiek, phalloplastiek, fertiliteit, botgezondheid, cardiovasculair, lever, seksuele functie, spijt en sociale isolatie. Bronnen en decision aids geeft de wetenschappelijke onderbouwing en gestructureerde vragenlijsten voor jezelf, jongere, ouder en arts.
Deze drie clusters zijn niet vrijblijvend. Wie informed consent serieus neemt, leest uit elk cluster. Een keuze die alleen op gevoel of op één bron rust, voldoet niet aan de standaard die in andere onomkeerbare medische beslissingen normaal is.